Strumień
Nazwa miasta wiąże się z położeniem nad rzeczką wpadającą do Wisły. Jako wieś książęca Strumień znany był od 1223 r. Strumień po raz pierwszy wspominany jest w 1293 r. w piśmie, w którym Przemysław, książę raciborski, daje Wojanowi – dzierżawcy sąsiedniego dworu w Pawłowicach, 50 frankońskich łanów między Bziem a Golasowicami aż po potok Czorny Strumień.
Wioska pomyślnie się rozwijała. Tędy biegły szlaki handlowe od Cieszyna i Skoczowa do Bielska i Pszczyny. W 1482 r. właścicielem wsi został marszałek dworu książęcego Mikołaj Brodecki i w tym samym roku uzyskał od księcia zgodę na utworzenie miasta. Parafia katolicka pod wezwaniem świętej Barbary została erygowana w 1498 r. W dniu 26 września 1503 r. król Czech i Węgier Władysław II Jagielończyk potwierdził prawa miejskie.
Mikołaj Brodecki założył liczne stawy od Ochab aż do Strumienia. W 1495 r. otrzymał pozwolenie na budowę drewnianego kościoła. Powstała plebania, obok której stanęła szkoła, ochronka dla biednych i opuszczonych chorych zwana szpitalem. Brodecki umiera w 1518 r.
W 1572 r. miasto strawił pożar. Strumień udało się odbudować. Książę ustanowił kolejne przywileje. Mieszczenie mogli ścinać drzewa z książęcych lasów i łowić ryby.
Do pożaru w 1793 roku wszystkie domy i obiekty użyteczności publicznej były drewniane. Ze względu na podmokły teren zalewany dwa razy w roku przez powodzie, obiekty zbudowane w rynku posiadały tzw. podcienia, wyłożone drewnianymi bierwionami. Podobnie wyłożone były główne ulice, dzisiejsza 1 Maja, Pocztowa i ks. Londzina.
Po wspomnianym pożarze w 1793 roku, który strawił 73 domy, ratusz, areszt i browar, odbudowano już większość budynków jako murowane. Kilkadziesiąt budynków odbudowano jednak jeszcze w drewnie. Do końca II wojny światowej pozostało ich jeszcze trzynaście.
Wskutek corocznych powodzi (2-3 razy w roku), licznych, trawiących często prawie całe miasto pożarów (największy w roku 1572r., 1668r. i 1793r.), kilku epidemii, głodu i innych nieszczęść spowodowanych przez przemaszerowujące wojska w okresie wojny 30-letniej, najazdu szwedzkiego, wojen napoleońskich, itp. Strumień, ani okoliczne wsie nie mogły się prawidłowo rozwijać.
Pewne ożywienie w życiu miasta i okolicy oraz nadzieję na szybszy rozwój przyniósł przełom XIX i XX wieku. W tym czasie zbudowano: szkołę powszechną, budynki klasztoru sióstr „De Notre Dame”, „Dom Ubogich” z fundacji strumienianki z pochodzenia Anny von Berndt , żelazny most na Wiśle, a w ślad za nim kolejkę wąsko torową relacji Strumień - Chybie, cegielnię i młyn parowy oraz elektryfikację miasta (1932-35). Kolejka wąskotorowa jeździła w latach 1911 – 1925 na trasie Strumień _ Chybie.Została zlikwidowana, kiedy w latach 1924 -1925 uruchomiono kolej normalnotorową relacji Pawłowice – Chybie. Jednak nadzieje na szybszy rozwój Strumienia zaczęły się rzeczywiściespełniać w drugiej połowie XX w. po odbudowaniu zniszczeń, jakie Strumieniowi przyniosła II wojna światowa.
Zabytki Strumienia
Ratusz w Strumieniu - wzniesiony został około 1628 r. i jest najstarszym zachowanym budynkiem ratusza w woj. Śląskim. Pierwotnie barokowy, przebudowany w II-połowie XVIII wieku, m.in. elewacja frontowa, w której zastosowano elementy późnobarokowe. Obiekt usytuowany w zachodniej pierzei placu rynkowego w linii zabudowy. Budynek trzykondygnacyjny z wieżą na osi, wzniesiony na planie prostokąta z układem dwutraktowym pomieszczeń i sienią pośrodku przyziemia, w tylnym trakcie budynku, przy sieni, klatka schodowa. Elewacja frontowa pięcioosiowa, symetryczna, w środkowej partii wieża, o zaokrąglonych narożach wysunięta nieco przed lico elewacji, zakończona hełmem cebulastym z latarnią i iglicą. We wnętrzach zachowały się sklepienia kolebkowe w piwnicach oraz sklepienie kolebkowe z lunetami w sieni.
Starówka strumieńska
Malowniczo prezentuje się pierzeja wschodnia Rynku z rzędem piętrowych kamieniczek mieszczańskich, ustawionych kalenicowo i okrytych mansardowymi dachami. Mimo, że zostały gruntownie przebudowane w XIX w. ich barokowe formy zdradzają wcześniejsze pochodzenie
Kościół rzymsko-katolicki w Strumieniu p.w. Św. Barbary
W Strumieniu znajduje się barokowy kościół rzymsko-katolicki wybudowany w 1790r., do którego w 1792 r. dobudowano wieże. Do nowej wieży, przeniesiono 3 dzwony ze starej wieży
kościoła, którą rozebrano. Do dzisiejszych czasów zachował się tylko najmniejszy, z 1766 r.
Pomnik ofiar hitleryzmu w Strumieniu
W grudniu 1944 r. rozpoczęto ewakuację obozu oświęcimskiego. Jeden ze szlaków, którym przez kilka tygodni hitlerowcy pędzili więźniów, prowadził przez okolice Strumienia. Dziesiątki
więźniów padło z wyczerpania, dobijanych w przydrożnych rowach. Wymowny pomnik ofiar hitleryzmu wystawiono na skraju parku w Strumieniu w 1963 r. wg. projektu Ryszarda Sroczyńskiego z Bielska-Białej.
Zamek
Obiekt wzniesiony w drugiej połowie XVII wieku. Usytuowany przy wschodnim odcinku ul.Ks. Londzina, na północny -zachód od historycznego centrum miasta, po północnej stronie
głównego ciągu dawnych stawów miejskich. W obecnej postaci ukształtowany w XIX i XX w. Dwór stanowi kluczowy element zespołu dworsko – folwarczno- parkowego, w którym oprócz dworu zachowały się jeszcze 4 budynki oraz resztka parku ze starodrzewem. Całość obecnie mocno zaniedbana i zdewastowana. W latach 60 –tych i 70 tych zespół był własnością i w użytkowaniu Powiatowego Przedsiębiorstwa Gospodarki Zwierzętami Rzeźnymi Cieszyn – Tuczarnia Strumień. Dwór był zamieszkany przez pracowników. Do dziś obiekty administrowane są ZGK i M Strumień. Obecnie budynek zamieszkuje jedna osoba.
Budynek Kaflarni
Obiekt starej Kaflarni usytuowany jest pomiędzy Kościołem św. Barbary a parkiem przy ulicy Łuczkiewicza. Kaflarnia powstała w latach międzywojennych i była własnością Walentego
Gnidzińskiego. W obiekcie prowadzona była produkcja kafli, po jej zaprzestaniu szyto tam odzież. Do końca lat 90 Polonijna Firma Crystalex produkowała tam znicze. Nieruchomość składa się dwóch budynków, budynku( głównego) produkcyjnego połączonego z budynkiem pracowniczym. Obiekt wpisany jest do rejestru zabytków.
Dodał: Admin
